मिति रूपान्तरण
आज: वि.सं. मिति २६ असार २०८३ · इ.सं. मिति १० जुलाई २०२६
यो टूलले नेपालको आधिकारिक क्यालेन्डर बिक्रम सम्बत (BS) र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा चल्ने ग्रेगोरियन क्यालेन्डर (AD) बीच जुनसुकै मिति कन्भर्ट गर्छ। कुनै एक क्यालेन्डरमा मिति छान्नुस्, अर्को क्यालेन्डरको ठ्याक्कै मिल्ने मिति र बार देखाइन्छ। करिब BS २००० देखि BS २१०० सम्म (AD १९४३–२०४४) कभर हुन्छ — आजका सबै जन्मदर्ता, नागरिकता र सरकारी कागजातका मिति यही दायराभित्र पर्छन्।
बिक्रम सम्बत सौर्य क्यालेन्डर हो, तर सजिलो खालको होइन। सूर्य नयाँ राशिमा पस्दा नयाँ महिना सुरु हुने भएकाले हरेक महिना २९ देखि ३२ दिनसम्मको हुन्छ, र एउटै महिनाको लम्बाइ वर्षैपिच्छे फेरिन्छ — बैशाख कुनै वर्ष ३१ दिनको, अर्को वर्ष ३०। त्यसैले "५६ वर्ष ८ महिना जोड्ने" जस्तो एउटै सूत्र सबै मितिमा काम गर्दैन — सही कन्भर्जनका लागि हरेक BS वर्षको वास्तविक महिना-तालिका चाहिन्छ। यो कन्भर्टरले आधिकारिक नेपाली पात्रो छापिने त्यही प्रति-वर्ष तालिका प्रयोग गर्छ, अनुमानित सूत्र होइन।
बिक्रम सम्बत ग्रेगोरियनभन्दा ५६ वर्ष र करिब ८ महिना अगाडि छ, त्यसैले BS २०८२ ले AD २०२५–२०२६ लाई समेट्छ। नयाँ वर्ष (बैशाख १) अप्रिलको मध्यतिर पर्ने हुनाले जनवरीदेखि अप्रिल मध्यसम्म फरक ५६ वर्ष हुन्छ भने अप्रिल मध्यदेखि डिसेम्बरसम्म ५७ वर्ष। जस्तै २०४६ पौष १५ को जन्ममिति: पौष डिसेम्बरमा पर्ने भएकाले AD वर्ष २०४६ बाट ५७ घटाएर सन् १९८९ हुन्छ। म्यानुअल कन्भर्जनमा सबैभन्दा धेरै गल्ती यही घटाउने हिसाबमै हुन्छ, विशेषगरी नयाँ वर्ष नजिकका जन्ममितिमा।
सबैभन्दा धेरै प्रयोग: राहदानी, विदेशी विश्वविद्यालय आवेदन र भिसा फारमका लागि BS जन्ममितिलाई AD मा लैजान; नेपाली सरकारी कागजात, जग्गा रजिस्ट्रेशन र नागरिकताका लागि AD मितिलाई BS मा फर्काउन; र कुनै पुरानो मिति कुन बारमा परेको थियो भनी हेर्न। छानिएको दिनको तिथि र पर्व पनि सँगै देखिने भएकाले त्यो दिन के थियो भनेर हेर्ने द्रुत उपायसमेत बन्छ।
कन्भर्जनमा हरेक बिक्रम सम्बत वर्षका लागि प्रकाशित आधिकारिक महिना-तालिका प्रयोग हुन्छ र नतिजा छापिएका नेपाली पात्रोका तालिकासँग भिडाइएको छ। धेरै टाढाका भविष्यका वर्षहरूको महिना-लम्बाइ खगोलीय गणनाबाट तय हुने र नयाँ आधिकारिक पात्रो निस्किँदा कहिलेकाहीँ संशोधन हुन सक्ने कुरा ख्याल राख्नुस् — आजको एक-दुई वर्ष वरपरका मिति भने सधैँ यकिन हुन्छन्।
BS ट्याब छानेर जन्म वर्ष, महिना र गते छान्नुस् अनि Convert थिच्नुस्। आएको AD मिति नै राहदानी र भिसा फारममा लेख्ने मिति हो। वर्ष भने राम्ररी जाँच्नुस्: बैशाखदेखि पौषसम्मको जन्म भए BS वर्षबाट ५७ घटाउनुस्, माघदेखि चैतसम्मको भए ५६।
आजको BS मिति यही पेजको माथि AD मितिसँगै देखिन्छ। होमपेजको क्यालेन्डरमा चालु BS महिनाको हरेक दिनको तिथि र पर्वसहित पूरा महिना हेर्न सकिन्छ।
वास्तविक प्रति-वर्ष महिना-तालिकाको सट्टा फिक्स गणितीय अन्तर प्रयोग गर्ने साइटहरूमा एक-दुई दिनको भूल आउँछ, प्रायः महिनाको सुरु-अन्त्य नजिकका मितिमा। यो कन्भर्टरले हरेक BS वर्षको साँचो तालिका प्रयोग गर्ने भएकाले आधिकारिक पात्रोसँग मिल्छ।
BS महिना २९ देखि ३२ दिनसम्मको हुन्छ, र एउटै महिनाको लम्बाइ वर्षैपिच्छे फेरिन्छ। यही कारणले तालिकामा आधारित कन्भर्जन अनिवार्य हुन्छ — वर्षको डाटाविना भदौ कति दिनको भन्ने कुनै नियमले बताउन सक्दैन।
करिब BS २०००–२१०० अर्थात् AD १९४३–२०४४ सम्म। सामान्यतया चाहिने सबै कागजातका मिति यही दायरामा पर्छन्; बाहिरको मिति चाहिए फिडब्याक पेजबाट सम्पर्क गर्नुस्।
